Słowniczek wycinki i drewna
Zawiasa, zrębka, metr przestrzenny, pierśnica — słowa, które padają przy wycince i przy sprzedaży drewna. Tu wyjaśnione krótko i bez żargonu.
A
- Arborysta
- Specjalista od pielęgnacji i usuwania drzew, pracujący zwykle w koronie, na linach. Zajmuje się cięciem, oceną stanu drzew i wycinką tam, gdzie drzewa nie da się położyć w całości.
C
- Cięcie sanitarne
- Usunięcie z korony gałęzi suchych, połamanych, chorych i krzyżujących się. Nie zmienia kształtu drzewa, a poprawia jego bezpieczeństwo i zdrowotność. Pielęgnacja zieleni →
D
- Dłużyca
- Pień drzewa pozbawiony gałęzi i wierzchołka, nieprzecięty na krótsze odcinki. Sprzedawana na m³ liczone wzorem Hubera.
- Drewno sezonowane
- Drewno suszone na powietrzu co najmniej rok, do wilgotności ok. 15–20%. Tylko takie dobrze nadaje się na opał.
F
- Frezowanie pniaka
- Rozdrobnienie pnia pozostałego po wycince frezarką, kilkanaście centymetrów poniżej poziomu gruntu. Alternatywa dla wykopywania pnia z korzeniami.
K
- Klupa
- Średnicomierz — duża suwmiarka do mierzenia średnicy pni i kłód.
- Korytarz zrzutu
- Wolny pas terenu, na który drzewo upada przy ścince w całości. Musi być dłuższy niż wysokość drzewa i szeroki na rozpiętość korony. Kalkulator wysokości drzewa →
- Kubikowanie
- Obliczanie objętości (miąższości) drewna okrągłego w m³ ze średnicy w połowie długości i długości kłody. Kalkulator kubikowania drewna →
L
- Lina kierunkowa
- Lina zaczepiona wysoko na pniu i napięta w kierunku zrzutu. Pomaga położyć drzewo, które jest pochylone albo ma cięższą koronę po niewłaściwej stronie.
M
- Metr nasypowy (mn)
- 1 m³ porąbanego drewna wsypanego luzem. Zawiera ok. 0,4 m³ litego drewna — mniej niż metr przestrzenny.
- Metr przestrzenny (mp)
- Stos ułożonych polan o objętości 1 × 1 × 1 m, z przerwami między nimi. Zawiera ok. 0,65 m³ litego drewna. Nazywany też stere. Przelicznik drewna opałowego →
- Miąższość
- Objętość drewna wyrażona w metrach sześciennych. „Miąższość bez kory” to objętość po odjęciu kory.
N
- Nabiegi korzeniowe
- Zgrubienia u podstawy pnia, w miejscu gdzie przechodzi on w korzenie. Przy pomiarze obwodu na wysokości 5 cm taśma obiega je po zewnątrz.
O
- Odziomek
- Dolna, najgrubsza część pnia, tuż nad korzeniami. Najcenniejszy kawałek drewna z drzewa.
- Ogławianie
- Ścięcie korony drzewa na kikuty. Zabieg szkodliwy: drzewo wypuszcza gęste, słabo osadzone odrosty, które łamią się przy wichurach, a duże rany otwierają drogę próchnicy.
- Okres lęgowy ptaków
- Umownie od 1 marca do 15 października. Nie ma zakazu wycinki w tym czasie, ale nie wolno niszczyć zajętych gniazd — drzewo trzeba przed cięciem sprawdzić.
P
- Pierśnica
- Średnica pnia mierzona na wysokości 1,3 m — podstawowy pomiar w leśnictwie. Uwaga: przy zgłoszeniu wycinki liczy się obwód na wysokości 5 cm, nie pierśnica.
- Posusz
- Martwe, suche gałęzie w koronie. Spadają przy wietrze bez ostrzeżenia, dlatego usuwa się je o każdej porze roku.
- Potrącenie na korę
- Podwójna grubość kory odejmowana od średnicy zmierzonej w korze, żeby policzyć drewno bez kory. Zależy od gatunku i grubości kłody.
- Prześwietlanie korony
- Równomierne usunięcie części gałęzi z wnętrza korony. Zmniejsza opór na wiatr i wpuszcza światło pod drzewo. W jednym sezonie nie zdejmuje się więcej niż mniej więcej jednej czwartej korony.
R
- Rębak
- Maszyna, która rozdrabnia gałęzie i cienkie pnie na zrębkę. Pozwala uprzątnąć teren po wycince na miejscu, bez wywożenia sterty gałęzi. Usługi rębakiem →
- Rozdrabniacz
- Mniejsze urządzenie do drobnych gałęzi i resztek z krzaków i żywopłotów. Daje drobniejszą zrębkę niż rębak.
- Rzaz podcinający
- Klinowe nacięcie po stronie, w którą drzewo ma upaść — zwykle na ok. 1/5 do 1/3 średnicy pnia. Wyznacza kierunek obalania.
- Rzaz ścinający
- Cięcie z przeciwnej strony niż podcięcie, nieco powyżej jego dna. Nie przecina pnia do końca — zostawia zawiasę.
S
- Samosiejka
- Drzewo, które wyrosło samo z nasion — najczęściej brzoza, wierzba, osika czy klon na nieużytkach i przy ogrodzeniach. Wycinka krzaków i samosiejek →
- Strefa zagrożenia
- Obszar wokół ścinanego drzewa, w którym nikt nie może przebywać — przyjmuje się dwukrotną wysokość drzewa.
W
- Wycinka arborystyczna
- Inaczej sekcyjna albo alpinistyczna — rozbieranie drzewa po kawałku, od korony w dół, z opuszczaniem odciętych fragmentów na linie. Stosowana przy domach, ogrodzeniach i liniach energetycznych. Wycinka arborystyczna →
- Wzór Hubera
- V = π/4 · d² · L — objętość kłody jako walca o średnicy zmierzonej w połowie długości. Standard przy kubikowaniu drewna okrągłego.
Z
- Zawiasa
- Pas nieprzeciętego drewna między rzazem podcinającym a ścinającym. Działa jak zawias drzwi: prowadzi drzewo w zaplanowanym kierunku aż do upadku.
- Zezwolenie na wycinkę
- Decyzja wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wymagana od firm, wspólnot, spółdzielni i przy wycince związanej z działalnością gospodarczą. Często wiąże się z opłatą. Zezwolenie na wycinkę drzew →
- Zgłoszenie wycinki
- Uproszczona procedura dla osób prywatnych usuwających drzewo z własnej działki na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą, gdy obwód pnia przekracza ustawowy próg. Czy trzeba zgłaszać wycinkę →
- Zrębka
- Drobne kawałki drewna z rębaka. Najlepsza jako ściółka pod krzewy i na ścieżki — warstwa 5–8 cm ogranicza chwasty i trzyma wilgoć.
Ż
- Żywopłot formowany
- Żywopłot cięty regularnie na stały kształt — zwykle z tui, grabu, ligustru lub bukszpanu. Przycina się go raz lub dwa razy w sezonie, lekko zwężając ku górze. Przycinanie żywopłotów →